Hồ Quang Cảnh quê ở Nghệ An, cha là Hồ Sĩ Lâm.
Không rõ năm sinh. Tốt nghiệp tiểu học năm 1928 rồi vào Sài Gòn làm việc ở nhà ga xe lửa, tham gia hoạt động cách mạng đấu tranh chống thực dân Pháp.
Năm 1930, ông theo cha về sinh sống tại Rạng. Là một đảng viên từ Sài Gòn về, ông có nhiệm vụ liên lạc xây dựng cơ sở cách mạng.
Ở Rạng cha ông là ông Hồ Sĩ Lâm làm nghề hốt thuốc bắc, còn người anh là Hồ Quang Khánh là thợ rèn để che mắt địch.
Năm 1931 trong dịp các trường nghỉ học, ông Hồ Quang Cảnh mở lớp dạy học tư để thông qua đó mà tuyên truyền vận động quần chúng đấu tranh chống thực dân Pháp.
Đồng chí Cảnh cùng các đồng chí của mình phát hành tờ báo nội bộ lấy tên là “Nhân đạo” và in một số tài liệu khổ nhỏ để tuyên truyền về cách mạng tháng 10 Nga, Công xã Pari, Công xã Quảng Châu...
Sau vụ treo cờ trên nóc nhà làng Thiện Khánh và truyền đơn được rải khắp nơi trong xã, bọn Pháp quyết định bắt ông. Chúng bắt trói ông vào gốc dừa ở xóm Rạng, vừa đánh vừa tra khảo rất dã man, hơn 1 giờ đồng hồ không có kết quả gì chúng đem ông vô nhà làng Thiện Khánh cùm cả hai tay và hai chân lại tiếp tục đánh đập, nhưng tinh thần kiên cường bất khuất của ông đã làm cho quân thù khiếp sợ và nể phục. Chiều hôm đó chúng đưa ông về giam tại nhà lao Phan Thiết. Sáng ngày hôm sau chúng tiếp tục trở lại lục soát, đào bới nhà ở của ông, trong đợt này chúng phát hiện được nơi cất giấu tài liệu truyền đơn của nhóm cách mạng Hồ Quang Cảnh.
Chúng bắt ông Hồ Sĩ Lâm thân sinh của ông Hồ Quang Cảnh, 1 nhà nho yêu nước đến trước mặt đồng chí Cảnh để tra khảo, hành hạ. Chúng thay phiên nhau tra khảo đồng chí Cảnh từ ngày này qua ngày khác đến nỗi khắp mình gần như đều tuột da nhưng chúng không thể moi ở đồng chí Cảnh được manh mối gì.
Đồng chí Hồ Quang Cảnh bị kết án 7 năm tù ở. Sau đó bị thực dân Pháp đày lên Buôn Mê Thuột. Tại đây đồng chí Cảnh tiếp tục và anh dũng đấu tranh ngay trong ngục tù chống lại chế độ đi làm khổ sai và bị đánh đập dã man.
Năm 1933, đồng chí Hồ Quang Cảnh hy sinh tại đó.
Ý kiến bạn đọc